Moda

Küçük bir atölye koleksiyonunu nasıl satıyor?

Ön sipariş, siparişe göre üretim ve küçük partiler: küçük markaların kullandığı modeller, bedelleri ve Türkiye'den bulabildiğimiz örnekler.

WyvOne Editör · 06.11.2026

Londra'daki Paynter, 2019'da Becky Okell ve Huw Thomas tarafından kuruldu ve yılda yalnızca üç ürün çıkarıyor. Her ürün 300'lük bir partiyle satışa sunuluyor ve üretim, siparişler alındıktan sonra başlıyor. FashionUnited'ın 2020 tarihli yazısına göre 197 adetlik bir ceket 30 Mayıs'ta 86 saniyede tükendi; markanın 3 binden fazla kişilik bir bekleme listesi vardı ve satılan her 300 üründen yaklaşık 10'u iade ediliyordu. Bunlar markanın kendi bildirdiği, altı yıllık rakamlar; bugünkü durumu göstermiyor.

Yine de model açık: önce talebi gör, sonra üret. Küçük bir atölyenin koleksiyonu satma yolları büyük ölçüde bu fikrin çevresinde dönüyor.

Önce talep, sonra üretim

Moda sektöründeki temel sorun, markaların ürünün ne kadar satacağını aylar önceden tahmin etmek zorunda kalması. FashionUnited'ın aynı yazısı, aşırı üretimin bu tahmin zincirinden doğduğunu savunuyor. Çözüm olarak üç yol öne çıkıyor.

Ön satış kampanyası. Kanadalı kot markası Duer üç haftalık bir ön satış yapıyor ve yalnızca belirli bir sipariş eşiği aşılırsa üretiyor. Marka, stokta en az yüzde 35 azalma bekliyordu.
Ön sipariş penceresi. Telfar, 2020'de yalnızca doğrudan müşteriye yönelik, bir ay süren, ödemenin baştan alındığı bir ön sipariş yaptı. Glossy'nin aktardığına göre iptal olmadı ve ilk çanta koleksiyonunun teslimi sipariş ile teslim arasında neredeyse altı ay sürdü.
Siparişe göre üretim. Marta Scarampi markası ürünleri sipariş üzerine yapıyor; teslim, kargo dahil 10-15 gün.

Glossy'nin Nisan 2021 tarihli yazısı, Prabal Gurung ve Antonio Berardi'nin bir önceki yıl gelirlerinin yüzde 20-25'ini ön sipariş ve siparişe göre üretimden elde ettiğini bildiriyor. Aynı yazı, dünyada her yıl 100 milyardan fazla giysi üretildiğini ve bunun yaklaşık yüzde 20'sinin satılamadığını söylüyor; bu rakam yazıda Wall Street Journal'a atfediliyor, biz doğrudan kaynağına ulaşmadık.

Bedeli: beklemek ve yavaş büyümek

Modelin de zorlukları var. Marta Scarampi'nin kurucu ortağı Lucia Scarampi, en büyük sorunun müşteriyi beklemeye değer olduğuna ikna etmek olduğunu söylüyor. Aynı yazıda yatırımcıların bu modele genellikle az ilgi gösterdiği belirtiliyor, çünkü hızlı büyüme beklentisi ile yavaş üretim uyuşmuyor.

Bir başka zorluk toptan satış. Ultracor'un başkanı Asha Kai, perakendecilerin sürece girince marka adına stil istemeye başladığını ve bunun kontrolden çıkabildiğini anlatıyor. Telfar ise ön siparişi yalnızca doğrudan müşteriye açıyor. Bir de sınırlı bir sonuç var: ön siparişle üretilen ürün de çöpe gidebilir, yalnızca bu ihtimal çok azalır.

Türkiye'den ne görüyoruz?

Türkiye'deki küçük markaların ön sipariş uygulamasına dair derli toplu ve güncel bir veri bulamadık; bu nedenle kesin bir iddiada bulunmuyoruz. Elimizde birkaç dağınık ama güvenilir işaret var.

Daily Sabah'ın 16 Haziran 2025 tarihli yazısına göre Serli Keçoğlu'nun kurduğu Closh, pandemide atölyesini hem çalışma hem satış yapılan bir mekâna dönüştürdü; bugün Abdi İpekçi Caddesi'ndeki bir showroom'dan çalışıyor. Marka, her parçanın elle çizilmiş bir eskizle başladığını ve moda haftası yerine kişiye özel hizmeti seçtiğini söylüyor. Yazıda Closh'un siparişe göre üretim yapıp yapmadığı belirtilmiyor.

Aynı gazetenin 24 Haziran 2025 tarihli yazısında Mehmet Korkmaz, 40'tan fazla kişilik bir ekibi olduğunu, özel sipariş aldığını ve koleksiyonlarını Dubai'de de sunduğunu anlatıyor. Korkmaz, bir tasarım markasının ayakta kalması için ayrı bir ihracat ve hazır giyim koluna ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Bunlar büyük ekipler; tek kişilik bir atölyenin örneği değil.

Küçük tasarımcıların koşulları için daha eski ama açıklayıcı bir kaynak var. Hypebeast'in Ekim 2021 tarihli yazısında KARMA by IMA'nın tasarımcıları, İstanbul'da çok sayıda tasarımcı ve tekstil çalışanı olduğunu, moda izleyicisinin tek bir markaya bağlanmadığını ve kendilerine yer açmanın zor olduğunu söylüyor. Yani seçenekler çoksa, satış modeli de rekabetin parçası.

Neye bakmalı?

Ön sipariş ve siparişe göre üretim, nakdi önceden toplamak ve stoku azaltmak için işe yarıyor; karşılığında müşteri beklemek zorunda ve büyüme yavaşlıyor. Ön sipariş örneklerinin hepsi yurt dışından ve birkaç yıl eski. Türkiye'de bu modelin nasıl çalıştığını anlamak için, ön sipariş açan küçük markalardan doğrudan veri toplamak gerekir.

Bir atölye bu modelleri kendi ölçeğine uyarlarken üç şeyi tartmak zorunda: müşterinin ne kadar bekleyeceği, kasaya girecek paranın ne zaman gireceği ve stokta kalacak ürünün ne kadarı olacağı. Hangisinin ağır bastığı markadan markaya değişiyor.